Stefan Żeromski - Przedwiośnie - robotnicza koncepcja naprawy Polski
Szklane domy są własnością i pomysłem Baryki, kuzyna Cezarego. Są one ładne, łatwe do budowania, higieniczne, ludzie w nich żyjący są szczęśliwi. Tę historię opowiada Cezaremu Seweryn w pociągu jadącym do Polski. Kiedy Cezary przybywa do Polski, bardzo się rozczarowuje. "Gdzie są twoje szklane domy...?" Widzi brud, nędzę, przygraniczne miasteczko polsko-żydowskie, chylące się ku ziemi, rozpadające się domy, brak jakiegokolwiek poczucia estetyki - okna od lat nie myte, spleśniałe ściany, dziurawe dachy. W marzeniach Seweryna pojawia się wizja przyszłego świata, idea, kiedy właściciele fabryk i robotnicy będą pracować razem. W powieści pojawia się koncepcja komunistów, reprezentowanych przez Antoniego Lulka. Potępiają oni tragiczną sytuację klasy robotniczej - żyją w nędzy i ciemnocie, są to ludzie niewykształceni, mało świadomi, ich dzieci żyją w skrajnej nędzy, są niedożywione, głodne, we wczesnym dzieciństwie często zapadają na suchoty. Przeciętna długość życia robotnika nie przekracza 39 lat, podczas gdy na przykład księdza - 60. Życie w nędzy często prowadzi do zwyrodnienia. Robotnicy nie chcą mieć dostępu do kultury. Takie życie wielu warstw społecznych prowadzi do degeneracji całego społeczeństwa, w tym burżuazji. Obniża się poziom kultury tych ludzi, okazuje się, że światem rządzi pieniądz. Klasa robotnicza wychodzi z założenia, że pierwszym krokiem do wyjścia na prostą jest obalenie burżuazji. Mają hasło "robotnicy wszystkich krajów łączcie się".