Stefan Żeromski - Przedwiośnie - problematyka społeczna
Życie ziemiaństwa w Nawłoci przedstawione jest w sposób sielankowy. Mieszkańcy dworu żyją beztrosko, w przepychu, czas spędzają spożywając wymyślne posiłki, popijając dobre trunki, bawiąc się, urządzając spotkania towarzyskie i bale. Można powiedzieć, że nie mają żadnych poważniejszych kłopotów i trosk. Komornicy to chłopi, którzy nie posiadają gospodarstw. Żyją, wynajmując się do różnych prac. Często wyruszają na żebry. Tragiczna sytuacja tych ludzi odbija się na dzieciach. Ciemnota, zabobon i brak higieny często prowadzą do tragedii. Występuje złe podejście w stosunku do ludzi starszych, tłumaczyć można o głodem i złą sytuacją w rodzinach. Ludzi starych i chorych wypędza się na mróz, żeby szybciej umarli, żeby nie zadręczali zdrowych swoim kaszlem, swoimi chorobami, dolegliwościami i swoim jęczeniem. Chłopi, którzy sieją zboże, uprawiają rolę, nie robią praktycznie nic więcej. Nie są świadomi swojej siły, są analfabetami, nie mają pojęcia, co mogliby i co powinni zrobić. Pora roku, która bardzo dokładnie ukazana jest w powieści, czyli przedwiośnie, uwypukla panujący w Polsce chaos, całą brzydotę, biedę, nędzę i zacofanie. Widoczne są też różnice między poszczególnymi warstwami społecznymi, wyższe warstwy, te bogatsze, jakoś sobie radzą, natomiast warstwy niższe znajdują się na samym dole drabiny społecznej i brakuje nadziei na zmianę ich losu.